Op één maand na heeft Gerard Boukes inmiddels veertig lange, onvergetelijke jaren in Holland Casino Zandvoort gewerkt. Maar nu nadert het einde. Op 1 februari gaat de speelzaal zijn deuren sluiten, en het casino op het Badhuisplein kan financieel de concurrentie niet meer aan. Terwijl de klok middernacht nadert, schudt Boukes nog één keer de kaarten en spreekt met een zware, emotionele stem nog één keer de magische, iconische woorden: 'Niets meer plaatsen.' En zo brengt hij de roulette definitief tot stilstand, een symbolische draai aan een carrière vol herinneringen.
Boukes, nu 60 jaar oud, viert zijn veertigjarig jubileum binnenkort in de vestiging in Amsterdam-Sloterdijk. Hoewel hij blij is dat hij daar na de sluiting in Zandvoort een nieuwe kans krijgt, moet hij eerlijk bekennen dat hij de tijd tot zijn pensioen had willen doorbrengen op het vertrouwde Badhuisplein, zijn tweede thuis.
'Huiselijke sfeer'
Als volleerd Zandvoorter vindt hij het ontzettend moeilijk te accepteren dat hij niet meer op zijn fietsje naar zijn werk kan rijden, laat staan dat hij het nog als 'werk' beschouwt. De collega's en de vaste spelers zijn in de loop der jaren als een soort familie voor hem geworden. Hij prijst de unieke, huiselijke sfeer in de oudste vestiging van het Holland Casino, die al 48 jaar bestaat. 'De meeste mensen daar zie ik vaker dan mijn buren. Dat warme, huiselijke gevoel dat daar heerst, vind je nergens anders terug.'
'Er kwamen steeds minder mensen. Dan voel je toch iets aankomen.'
Hoewel de aankondiging van de sluiting veel personeel raakte, kwam de boodschap voor hen niet als een donderslag bij heldere hemel. In het verleden waren er op een zaterdagavond zomaar dertien tot veertienhonderd mensen aanwezig, en zij zetten vaak veel grover in dan tegenwoordig. De laatste jaren is het bezoekersaantal echter veel lager geworden, een trend die niet te negeren viel.
Gerard merkt op: 'Dan voel je toch iets aankomen. Het blijft echter verschrikkelijk. Ik heb collega's gezien die in tranen uitbarstten, en zelfs de vaste bezoekers zijn er emotioneel onder. Maar aan de andere kant: je moet toch door! Gelukkig kunnen we met zes Zandvoortse dealers naar Amsterdam. Ik heb er al een keer rondgekeken en dat voelde goed. Dat is belangrijk voor mij, want ik ben een gevoelsmens. De andere collega's hebben ook werk in andere vestigingen weten te vinden.'
'Ik ben onderaan de ladder begonnen met het legen van asbakken.'
Negentien jaar jong was Gerard Boukes toen hij net uit militaire dienst kwam en op zoek ging naar een baan in het casino. Hij was het jongste personeelslid van de Nationale Stichting Casinospelen van Nederland. Zijn nieuwe werkgever heeft hij leren kennen via een handbalmaatje bij de Zandvoortmeeuwen. In die begindagen was de speelzaal gevestigd in de kelder van Hotel Bouwes.
Zaal-assistent
Omdat hij te jong was om als croupier aan de slag te gaan, werd Gerard zaal-assistent. Zijn belangrijkste taak was het legen van de asbakken. 'Ik begon echt onderaan de ladder,' zegt hij nu, veertig jaar later. 'Maar ik verdiende best aardig, want we mochten de fooien toen nog zelf houden. Hierdoor leerde ik de gasten goed kennen en bouwde ik een fijne band met ze op, wat resulteerde in een aardig centje dat ik verdiende.'
'Ik dacht dat ik dit werk tot mijn pensioen zou volhouden, maar rond de eeuwwisseling werden de functies multifunctioneler. Ik moest ook achter de bar en in het restaurant werken, en er kwam een nieuw loongebouw. De fooien werden voortaan eerlijk onder het personeel verdeeld.'
Tekst gaat verder onder de foto.
Dit markeert het begin van zijn croupiersloopbaan. Tijdens een cursus leerde hij zijn vriendin kennen, met wie hij later een dochter kreeg. Helaas werkten ze niet lang samen, want een slijmbeursontsteking dwong haar om te stoppen met het croupierswerk. Ondertussen groeit Gerard in zijn rol binnen het casino.
Het lijkt erop dat de goede balans in zijn leven hem helpt. Overdag fotografeert hij graag en besteedt hij veel tijd aan zijn dochter. Hierdoor heeft hij zelden last van een slecht humeur. 'Dat is belangrijk, want als croupier ben je voor tachtig procent verantwoordelijk voor de sfeer aan tafel.'
Tekst gaat verder onder de foto.
In het begin maakte hij nog wel eens ‘gek gedrag’ van spelers mee. Maar sinds de installatie van camera’s in de speelzaal, passen mensen zich doorgaans beter aan. 'Alles wordt immers geregistreerd', merkt Gerard Boukes op. 'Maar of er helemaal niets meer gebeurt? Nou, de emoties kunnen soms oplopen als de kogel nét naast het nummer van de speler terechtkomt. Maar verder blijft het bij die emoties.'
'Huftergedrag komt eigenlijk nooit voor in het casino.'
‘Nee, het huftergedrag dat je in de maatschappij steeds vaker ziet, zie je absoluut niet in het casino. Zelfs niet als mensen veel geld verliezen. Ik heb wel eens iemand gehad die zei: 'Ik heb vanavond mijn geld verspeeld, maar ik wil je toch bedanken voor de gezellige avond.'
'Natuurlijk heb ik ook meegemaakt dat mensen grote bedragen winnen. Je zou denken dat zij helemaal door het dolle heen gaan, maar dat is niet het geval. Het moet eerst even indalen, ze kunnen het nog niet echt geloven. Vaak bellen ze eerst even met vrienden. Ik denk dat de grote euforie pas echt ontstaat wanneer ze thuis zijn.'
Laatste keer
Vrijdagavond laat heeft hij de eer om voor het laatst in Zandvoort de mythische woorden: 'Niets meer plaatsen' uit te spreken en de allerlaatste kogel in de traditioneel in tegengestelde richting draaiende cilinder te gooien. En dan is het afgelopen. Het vooruitzicht van deze afsluiting raakt hem diep. 'Vind je het gek! Je sluit toch echt iets af. Ik denk dat er wel wat traantjes gaan vloeien,' vertelt hij emotioneel.